Samsunlu Kadınlar Denizi Konuştu

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ve COMDEKS tarafından dünyada 17 ülkede yürütülen, Türkiye’de ise yalnızca Samsun’un seçildiği ve yerel topluluklarla birlikte doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımını teşvik etmeyi amaçlayan program kapsamında çalışmalarını sürdüren Kadın Balıkçılar Derneği, Samsun’da bir ilke imza attı.

Kadın Balıkçılar Derneği ve Samsun Büyükşehir Belediyesi iş birliğiyle gerçekleştirilen “Samsunlu Kadınlar Denizi Konuşuyor” panelinde, ilk kez kadınlar; denizi, balıkçılığı, kıyı yaşamını, aile hafızasını ve Kızılırmak Deltası’nı kendi deneyimleri, tanıklıkları ve yaşam öyküleri üzerinden anlattı. Samsun Büyükşehir Belediyesi Atakum Sanat Merkezi’nde düzenlenen panele, Samsun Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Daire Başkanı Dr. Ali Korkmaz, sivil toplum kuruluşu temsilcileri, kadın balıkçılar ve aileleri katıldı. Panelin moderatörlüğünü Kadın Balıkçılar Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Kader Tetik Coşkun üstlenirken; Kadın Balıkçılar Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Sevinç Üsküplü, S.S. Samsun Bölgesi Su Ürünleri Kooperatifleri Bölge Birliği Genel Sekreteri Funda Gül, Su Ürünleri Kooperatifleri Merkez Birliği (SÜR-KOOP) Genel Koordinatörü Reyhan Alacakaya Yakışır, S.S. Engiz Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Oya Nur Kaya Bolat, Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi ve Uzman Saha Araştırmacısı Huriye Göncüoğlu Bodur, Usta Balıkçı ve Balıkçı Ailesi Temsilcisi Leman Malkoç, Balıkçı Kızı ve Çocuk Hikâyeleri Yazarı Merve Yanık, S.S. Yörükler Su Ürünleri Kooperatifi Temsilcisi ve Balıkçı Sevda Demir konuşmacı olarak yer aldı. Panelde, kadınların denizle kurduğu yaşam bağı, kuşaktan kuşağa aktarılan bilgi ve emek, kıyı kültürü ile balıkçılığın görünmeyen kadın hafızası ele alındı. Küçük ölçekli aile balıkçılığı, olta balıkçılığı, bölge balıkçılığının sosyo-ekonomik boyutları, geleneksel balıkçılık bilgisinin korunması ve gelecek nesillere aktarılması gibi konular değerlendirildi. Kadınlar, denize ilişkin hafızalarını, çocukluklarından bugüne taşıdıkları deneyimleri ve balıkçılığın gündelik yaşamlarındaki yerini paylaşırken, kadın emeğinin ve geleneksel bilginin sürdürülebilir balıkçılığın en önemli unsurlarından biri olduğunun altını çizdi. Özellikle küçük ölçekli aile balıkçılığının, kıyı topluluklarının ekonomik ve sosyal yaşamını ayakta tutan önemli bir değer olduğu ve bu mirasın gelecek kuşaklara aktarılmasının büyük önem taşıdığı ifade edildi. Kadın Balıkçılar Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Sevinç Üsküplü, panelin kadın balıkçıların sesi açısından önemli bir adım olduğunu belirterek şunları söyledi: “Bugün Samsun’da kadınlar sadece balıkçılığı anlatmadı; denizle, gölle, emekle ve aile hafızasıyla kurdukları bağı görünür kıldı. Kadın balıkçılar yıllardır bu sektörün içinde emek veriyor, bilgiyi taşıyor, aile balıkçılığını ayakta tutuyor. Bu panel, kadınların artık yalnızca dinleyen değil, kendi sözünü söyleyen, deneyimini paylaşan ve geleceğe yön veren aktörler olduğunu gösterdi.” Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Huriye Göncüoğlu Bodur ise panelin Kızılırmak Deltası ve Samsun kıyı toplulukları açısından güçlü bir hafıza çalışması niteliği taşıdığını vurguladı. Göncüoğlu Bodur, “Balıkçılık yalnızca ekonomik bir faaliyet değil; ailelerin, kadınların, çocukların, kıyı kültürünün ve yerel bilginin iç içe geçtiği yaşayan bir sistemdir. Samsunlu kadınların anlattıkları, bize sürdürülebilir balıkçılığın yalnızca teknik düzenlemelerle değil, toplulukların hafızasını, kadın emeğini ve yerel bilgiyi karar süreçlerine dahil ederek mümkün olabileceğini gösteriyor.” dedi.   Katılımcılar, balıkçılığın yalnızca bir geçim kaynağı değil, aynı zamanda aileleri, kültürü ve kıyı yaşamını şekillendiren bir yaşam biçimi olduğunu vurguladı.