Algoritmaların Büyüttüğü Bir Nesil

Çağdaş Yıldırım Yazdı...

Dijital dünyanın dipsiz kuyusunda kaybolan bir nesli kurtarmak için nihayet düğmeye basıldı; fakat asıl sınav yasaları koymakta değil, denetimi işletmekte başlayacak. Çocukluğumuzu hatırlıyorum... Dizlerimizin kanadığı, sokakta top peşinde koştuğumuz, akşam ezanıyla eve girdiğimiz o günleri... Şimdi etrafıma bakıyorum; parklar boş, sokaklar sessiz... Çocuklarımızın gözleri avuç içi kadar küçük cam ekranlara kilitlenmiş durumda... Yıllardır süren bir tartışmanın tam ortasındayız... Algoritmaların esiri olan, sonsuz kaydırma tuzağında kaybolan ve gerçek dünyayla bağını koparan bir nesil yetişiyor... Avrupa'da ve ülkemizde fatura hep anne babaya kesildi... Kamu Spotu da şuydu: "Çocuğunuza sahip çıkın, telefon vermeyin..." Oysa milyar dolarlık teknoloji devlerinin bağımlılık üzerine kurduğu algoritmalarla tek başına hangi ebeveyn baş edebilir? Nihayet dünya bu gerçeği gördü... Avustralya 16 yaş altına getirdiği sert yasakla fitili ateşledi... İngiltere’den Norveç’e, Danimarka’dan İspanya’ya kadar küresel bir dalga yayılıyor... Ve çok şükür Türkiye de bu kritik virajda geç kalmıyor... Ekim ayında Meclis gündemine gelmesi planlanan düzenlemeyle, 15 yaş altındaki çocuklar için sosyal medyaya sınır çekilecek... 15-18 yaş arası için ise filtrelenmiş, ayrıştırılmış içerikler şart koşulacak... 2026-2030 Eylem Planı ile nihayet sorumluluk sadece annenin babanın omzuna değil; bu bağımlılığı tasarlayan platformların sırtına yükleniyor... Çok doğru ve geç bile kalınmış bir adım... Ancak tam da burada sormak gerekiyor: Yasa çıkarmak kolaydır, peki ya gerçek hayatta işletmek? Yaş doğrulama mekanizmalarını aşacak kurnazlıkları nasıl engelleyeceğiz? Mesele sadece platformun kapısına kilit vurmak değil; çocuğun o ekrana neden sığındığını anlayabilmektir... Yasak bir kalkandır, korur... Fakat asıl zırh, dijital okuryazarlıktır, aile içi iletişimdir, çocuklara ekran dışında nefes alacak gerçek bir hayat sunabilmektir... Umarım bu kararlı adımlar kağıt üstünde kalmaz... Çünkü kaybedecek tek bir çocuğumuz bile yok... "Çocuklarımıza bırakacağımız en büyük miras; onları korumak için aldığımız tedbirler ve kazandırdığımız şuurdur"