Düzköy’de Zamana Direnen Tarih!

Rum Kilisesi Olarak Başladı, Köy Camisi Olarak Devam Etti

Samsun'un 19 Mayıs ilçesine bağlı Düzköy Mahallesi'nde bulunan ve bugün harabe görünümüyle dikkat çeken tarihi yapı, köyün geçmişine ışık tutan önemli eserlerden biri olarak ayakta kalmaya çalışıyor.  Köy sakinlerinin anlattıklarına göre yapı, Rumların bölgede yaşadığı dönemde kilise olarak kullanılırken, daha sonraki yıllarda köylülerin kendi imkânlarıyla restore edilerek camiye dönüştürüldü. Yıllardır kaderine terk edilen yapı, hem mimari özellikleri hem de taşıdığı tarihi geçmiş nedeniyle bölgenin en dikkat çekici kültürel miraslarından biri olarak gösteriliyor. Rum Köyünden Türk Köyüne Uzanan Hikâye Mahalle sakinlerinin aktardığı bilgilere göre Düzköy, mübadele öncesinde Rum nüfusun yaşadığı yerleşim yerlerinden biriydi. Savaş ve nüfus değişiminin ardından köye Yugoslavya kökenli Arnavut aileler yerleştirildi. Ancak o dönemlerde tarihi yapı kullanılmıyordu. Köyün yaşlılarının anlattıklarına göre, yıllar boyunca atıl halde kalan bina, sonradan köye yerleşen vatandaşların dikkatini çekti. Devlet Desteği Olmadan Restore Edildi Bugün 70 yaşın üzerindeki bazı köylülerin çocukluk yıllarında şahit olduğu çalışmalara göre, köy halkı kendi imkânlarıyla yapının onarımı için seferber oldu. İmece usulü gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda yapı yeniden ibadete açıldı. 1968 yılında resmen cami olarak kullanılmaya başlanan bina, yaklaşık 24 yıl boyunca Düzköy halkına hizmet verdi. 1968 yılında ibadete açılan yapı, 1992 yılına kadar köyün tek camisi olarak hizmet verdi. Cuma namazları burada kılındı. Bayram sabahlarında köylüler burada buluştu. Cenaze namazları burada eda edildi. Yeni caminin inşa edilmesiyle birlikte tarihi yapının görevi sona erdi. 1992 yılından sonra ise bina tamamen kaderine terk edildi. İçeride Hâlâ Cami İzleri Duruyor Yapının içerisinde bugün dahi cami olarak kullanıldığı yıllardan kalan izler görülebiliyor. Mihrap bölümü, duvar süslemeleri ve dini motifler aradan geçen yıllara rağmen dikkat çekiyor. Öte yandan taş duvarlar, kemerli pencereler ve mimari detaylar ise yapının çok daha eski bir geçmişe sahip olduğunu ortaya koyuyor. Yurt Dışından Gelen Ziyaretçiler Dikkat Çekiyor Mahalle sakinlerinin verdiği bilgilere göre zaman zaman yurt dışından gelen bazı ziyaretçiler de köye uğrayarak yapıyı inceliyor. Köylüler, bu ziyaretçilerin bölgenin eski sakinlerinin yakınları olduğunu ve geçmişlerini görmek amacıyla Düzköy'e geldiklerini ifade ediyor. Tarihi Yapı Taziye evine çevrilsin Aradan geçen yıllar nedeniyle yapıda ciddi yıpranmalar oluştu. Sarmaşıkların kapladığı duvarlar, kırılan bölümler ve bakımsızlık nedeniyle tarihi yapı her geçen gün biraz daha zarar görüyor. Mahalle sakinleri ise yapının ilgili kurumlar tarafından incelenmesini, tarihi geçmişinin araştırılmasını ve koruma altına alınmasını istiyor. Buranın taziye evine çevrilmesinin bölgede ki turizmi canlandıracağı yönünde fikir birliği de var. Düzköy'de sessizce ayakta duran bu yapı, yalnızca bir bina değil; Karadeniz'in hafızasında yer eden göçlerin, kültürlerin ve değişen yaşamların somut bir tanığı olarak varlığını sürdürüyor. Devlet yetkililerinin burada ki yapıyla ilgili çalışmaları devam ederken, Düzköylüler bu tarihi yapının bir an önce yapılmasını istiyorlar.